ZEYTİN DALINDA, ÇİFTÇİ BORÇ BATAĞINDA!

Zafer Partisi Kurucular Kurulu Üyesi Mehmet Pamuk, Gaziantep’te zeytin üreticilerinin artan maliyetler ve düşen satış fiyatları nedeniyle zor günler geçirdiğini belirterek, “Üreticiyi piyasanın insafına terk etmeyin. Devlet artık seyirci kalmamalı” dedi.

Gaziantep’te zeytin hasadı sürerken üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlar gündeme geldi. İşçilikten gübreye, budamadan nakliyeye, ilaçlamadan zeytinyağı sıkım ücretlerine kadar birçok kalemde maliyetlerin yükseldiğini belirten üreticiler, ürünlerini geçen yılın altında fiyatlarla satmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Zafer Partisi Kurucular Kurulu Üyesi Mehmet Pamuk, zeytin üreticisinin yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekerek tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini söyledi.
Kendisinin de Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı zeytin üreticisi olduğunu belirten Pamuk, çiftçinin yaşadığı sorunları yakından bildiğini ifade ederek üreticinin yalnızca hasat döneminde değil, yıl boyunca artan maliyetlerle mücadele ettiğini vurguladı.

MALİYETLER ARTIYOR, ÜRETİCİNİN KAZANCI DÜŞÜYOR

Zeytin üreticisinin işçilik, budama, arazi sürümü, gübre, ilaç, mazot, nakliye ve sıkım ücretleri nedeniyle ciddi bir maliyet yükü altında olduğunu belirten Pamuk, geçen yıla kıyasla hasat işçiliği ve fabrika sıkım ücretlerinde önemli artışlar yaşandığını söyledi.
Bazı bölgelerde hasat işçiliğinin neredeyse iki katına yaklaştığını, zeytinyağı sıkım ücretlerinin ise işletmeye göre yüzde 20 ila yüzde 40 arasında arttığını dile getiren Pamuk, üreticinin satış fiyatının ise aynı oranda yükselmediğine dikkat çekti.
Pamuk, “Bir teneke, bir çuval veya bir işçilik kalemi zamlanırken üreticinin ürününe geçen yılın altında fiyat verilmesi kabul edilebilir mi? Çiftçi bir yıl boyunca üretmek için mücadele ediyor, hasat zamanı geldiğinde ise kendi emeğinin karşılığını alamıyor” ifadelerini kullandı.

18 LİTRELİK ZEYTİNYAĞI TENEKESİNDE FİYAT GERİLEDİ

Üreticilerden ve piyasadan edindiği bilgileri paylaşan Pamuk, geçen yıl 18 litrelik zeytinyağı tenekesinin 6 bin 500-7 bin TL seviyelerine kadar alıcı bulduğu dönemler yaşandığını, bu yıl ise aynı ölçüdeki ürün için yaklaşık 5 bin 500 TL civarında fiyatların konuşulduğunu belirtti.
Zeytinyağının kalitesi, asit oranı, üretim yöntemi ve satış kanalının fiyatı etkilediğini kaydeden Pamuk, asıl sorunun üretim maliyetleri yükselirken satış değerinin gerilemesi olduğunu söyledi.
Üreticinin yalnızca zeytinini toplamakla kalmadığını, işçi yevmiyesinden nakliyeye, sıkım ücretinden ambalaj masraflarına kadar birçok gideri karşılamak zorunda kaldığını belirten Pamuk, bu koşullarda çiftçinin ekonomik olarak ayakta kalmasının zorlaştığını ifade etti.

ÜRETİCİ ALICININ KARŞISINDA PAZARLIK GÜCÜNÜ KAYBEDİYOR

Zeytin üreticisinin en büyük sorunlarından birinin hasat dönemindeki nakit ihtiyacı olduğunu belirten Pamuk, çiftçinin ürününü satmadan önce birçok masrafı karşılamak zorunda kaldığını söyledi.
İşçinin yevmiyesini, mazot ve gübre borcunu, nakliye ve fabrika sıkım ücretlerini ödemek zorunda kalan üreticinin çoğu zaman ürününü bekletme imkânı bulamadığını dile getiren Pamuk, şöyle konuştu:
“Çiftçinin cebinde bütün bu masrafları karşılayacak hazır para yoksa ne oluyor? Üretici, ürününü alacak kişinin karşısına çıkıyor ve ne fiyat verilirse kabul etmek zorunda kalıyor. Çünkü işçinin parasını ödemesi gerekiyor. Borcu var, mazotçusuna borcu var, gübrecisine borcu var. Üretici çoğu zaman pazarlık yapabilecek durumda kalmıyor.”

ZEYTİN ALIM FİYATLARINDAKİ İDDİALAR ARAŞTIRILMALI

Gaziantep'te bazı alıcıların birbirine yakın ve düşük fiyatlar verdiğine yönelik üretici şikâyetleri bulunduğunu aktaran Pamuk, piyasadaki fiyat oluşumunun araştırılması gerektiğini söyledi.
Geçen yıl daha yüksek fiyatlardan alım yapan işletmelerin bu yıl daha düşük teklifler sunmasının sorgulanması gerektiğini belirten Pamuk, herhangi bir işletmeyi peşinen suçlamadığını ancak rekabeti sınırlayan uygulama iddialarının incelenmesini istedi.
Pamuk, Rekabet Kurumu, Ticaret Bakanlığı ve ilgili kuruluşlara çağrıda bulunarak alım fiyatları arasında olağan dışı bir uyum olup olmadığının ve rekabeti sınırlayan anlaşmalar bulunup bulunmadığının araştırılmasını talep etti.

ZEYTİN ÜRETİCİSİ DE FISTIK ÜRETİCİSİ GİBİ YALNIZ BIRAKILMAMALI

Gaziantep'te Antep fıstığı üreticilerinin yaşadığı ekonomik sorunlara da değinen Pamuk, benzer sıkıntıların zeytin üreticileri tarafından da yaşandığını belirtti.
Üreticinin yetiştirdiği üründen kazanç sağlayamaması durumunda gelecek yıl aynı araziye yatırım yapamayacağını ifade eden Pamuk, gübre, budama ve bakım masraflarını karşılayamayan çiftçinin zamanla üretimden uzaklaşabileceği uyarısında bulundu.
Pamuk, “Bir şehir düşünün; fıstık üreticisi sorun yaşıyor, zeytin üreticisi sorun yaşıyor, çiftçi borçlanıyor. Üretici ürettiği üründen para kazanamıyorsa gelecek yıl aynı bahçeye nasıl bakacak? Bunun bedelini yalnızca çiftçi değil, bütün şehir ve ülke ödeyecek” dedi.

DEVLETTEN ALIM FİYATI VE ALIM GARANTİSİ TALEBİ

Zeytin üreticisinin korunması için devletin piyasada daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini savunan Pamuk, zeytin ve zeytinyağı için bölgesel üretim maliyetleri dikkate alınarak referans fiyatlar belirlenmesini istedi.
Devletin gerekli görülen bölgelerde TMO veya görevlendirilecek yetkili kuruluşlar aracılığıyla alım yapabilmesi gerektiğini belirten Pamuk, sofralık ve yağlık zeytinin ayrı değerlendirilmesini, ürünün çeşidi, kalibresi, randımanı ve yağ oranının fiyatlandırmada dikkate alınmasını önerdi.
Üreticinin hasat döneminde ürününü hemen satmak zorunda kalmaması için lisanslı depoculuk, kooperatif depolama ve üretici birliklerinin pazarlama gücünün artırılması gerektiğini de ifade etti.

FABRİKALARIN SIKIM ÜCRETLERİ DE DENETLENMELİ

Zeytin fabrikalarında uygulanan sıkım ücretlerinin şeffaf olması gerektiğini belirten Pamuk, tartım, randıman, fire ve hizmet bedellerinin açık şekilde kayıt altına alınmasını istedi.
Üreticinin zeytininden ne kadar yağ elde edildiğini ve hangi hizmet için ne kadar ücret ödediğini net biçimde görebilmesi gerektiğini kaydeden Pamuk, fabrikalarla üreticiler arasında güvene dayalı bir ticaret düzeni kurulmasının önemine dikkat çekti.

TARIM ARAZİLERİNDE İMAR BASKISINA DİKKAT ÇEKTİ

Gaziantep'teki tarım arazilerinin imar politikaları nedeniyle giderek daralmasına da değinen Pamuk, üretim yapan çiftçilerin mülkiyet ve ekonomik haklarının gözetilmesi gerektiğini söyledi.
ÇKS kaydı bulunan ve yıllardır üretim yapılan arazilerin çevresindeki imar gelişmeleri karşısında ekonomik açıdan dezavantajlı duruma düşebildiğini belirten Pamuk, tarım arazilerinin korunmasıyla birlikte üreticinin haklarının da güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
Pamuk, “Çiftçi üretim yaptığı için mağdur olmamalı. Tarım arazilerinin korunması ile mülkiyet hakkı, planlama adaleti ve üreticinin ekonomik sürdürülebilirliği birlikte değerlendirilmelidir. Yıllarca bakılıp bir ömür emek verilen, üzerinde ağaçları bulunan arazi ekonomik değer açısından karşılığını bulamıyor” dedi.

ZEYTİNLİKLERİMİZİ KAYBEDERSEK YARIN NEYİ HASAT EDECEĞİZ?

Zeytin ağaçlarının yalnızca ekonomik bir ürün değil, aynı zamanda bölgenin tarımsal ve kültürel mirası olduğunu vurgulayan Pamuk, üreticinin kazanamadığı bir ortamda zeytinliklerin geleceğinin de tehlikeye gireceğini söyledi.
Zeytin ağacının yıllarca bakım ve emek istediğini belirten Pamuk, üreticinin emeğinin karşılığını alamaması durumunda yeni zeytinlikler kurmanın ve mevcut ağaçların bakımını sürdürmenin zorlaşacağını dile getirdi.
Pamuk, tarımsal üretimin devamlılığının çiftçinin ekonomik olarak ayakta kalmasına bağlı olduğunu belirterek, üreticinin desteklenmemesi hâlinde Türkiye'nin gelecekte daha fazla tarım ürünü ithal etmek zorunda kalabileceğini ifade etti.

ÜRETİCİYE SOMUT DESTEK ÇAĞRISI

Mehmet Pamuk, zeytin üreticilerinin yaşadığı sorunların çözümü için şu talepleri sıraladı:
Gaziantep ve çevresindeki zeytin üretim bölgelerinde gerçek üretim maliyetleri bağımsız olarak hesaplanmalı, sofralık ve yağlık zeytin için ayrı referans fiyatlar açıklanmalı.
Üreticiyi koruyacak kamu alım mekanizması kurulmalı ve ihtiyaç hâlinde devlet destekli alım yapılmalı.
Zeytin fabrikalarının sıkım, fire, randıman ve hizmet ücretleri şeffaflaştırılarak denetlenmeli.
Alıcılar arasında fiyat koordinasyonu veya rekabeti sınırlayan anlaşma bulunduğu yönündeki iddialar araştırılmalı.
Hasat işçiliği, mazot, gübre, ilaç, sulama, budama ve nakliye giderleri için doğrudan destek sağlanmalı.
Üreticinin hasat dönemindeki nakit ihtiyacını karşılayacak düşük faizli tarımsal finansman imkânları oluşturulmalı.
Zeytin üreticilerinin kooperatifleşme, ortak işleme, depolama ve pazarlama imkânları güçlendirilmeli.
Tarım arazilerinin korunması sağlanırken üreticinin mülkiyet ve ekonomik hakları gözetilmeli.
ÇKS kayıtları ve tarımsal destekler, çiftçinin üretime devam etmesini teşvik edecek şekilde düzenlenmeli.

“ÇİFTÇİ ÜRETMEKTEN VAZGEÇERSE BU ÜLKE KAYBEDER”

Yetkililere çağrıda bulunan Mehmet Pamuk, çiftçinin sorunlarının yalnızca hasat dönemlerinde gündeme getirilmemesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Ben buradan Gaziantep'in milletvekillerine, belediye başkanlarına, Tarım ve Orman Bakanlığına, Ticaret Bakanlığına ve ilgili bütün kurumlara sesleniyorum. Çiftçinin sorununu yalnızca hasat zamanı hatırlamayın. O insan yılın 12 ayı üretmek için çalışıyor.
Üreticiye maliyetin altında fiyat dayatılması, piyasanın denetimsiz bırakılması ve tarımsal girdilerin sürekli artması karşısında devletin sessiz kalması kabul edilemez.
Çiftçinin ürünü dalında kalmasın, emeği yok pahasına alınmasın, üretici borçla değil kazancıyla ayakta kalsın. Devlet, üreticiyi yalnızca kayıt altına almakla yetinmemeli; onu korumalı, desteklemeli ve emeğinin karşılığını almasını sağlamalıdır.
Çünkü çiftçi kazanmazsa üretim durur. Üretim durursa sofralar pahalanır. Sofralar pahalanırsa bunun bedelini bütün millet öder.
Ben Mehmet Pamuk olarak bu konunun takipçisi olacağım. Gaziantep'in zeytin üreticisinin, fıstık üreticisinin ve emeğiyle toprağını ayakta tutmaya çalışan bütün çiftçilerimizin sesi olmaya devam edeceğim.”

---